Algemeen

Hoe verloopt een civiele procedure?

Verschillende stappen gerechtelijke procedure

Een civiele procedure verloopt meestal via de volgende stappen:

Stap 1: dagvaarding of verzoekschrift

Een civiele procedure begint meestal schriftelijk. De eiser stuurt via een deurwaarder een dagvaarding aan de gedaagde. Daarin staat wie de eiser is, wat hij wil en welk bewijs hij heeft. Ook staat erin wanneer de zaak voorkomt en bij welke rechtbank. De gedaagde kan op de dagvaarding reageren. In zijn reactie legt hij uit op welke punten hij het niet eens is met de eiser en waarom niet. 

Sommige civiele procedures beginnen niet met een dagvaarding, maar met een verzoekschrift. Dat is een schriftelijk verzoek aan de rechter om een bepaalde beslissing te nemen. Mensen die willen scheiden, dienen bijvoorbeeld een verzoekschrift in. Degene die de procedure start, is in deze situatie de verzoeker. Degene die zich tegen de eis moet verweren, is de verweerder.

Stap 2: verschijnen bij de rechtbank

De rechter roept beide partijen na de eerste schriftelijke ronde op om zelf te verschijnen bij de rechtbank. Dat heet comparitie. Beide partijen mogen dan mondeling aan de rechter uitleggen wat er aan de hand is. De partijen zijn niet verplicht om voor de rechter te verschijnen. Ze mogen ook hun standpunt op papier zetten. Hun advocaat vertegenwoordigt hen dan.

Soms reageert een gedaagde niet op de dagvaarding en verschijnt hij ook niet op de zitting. Dan kan de rechter de eis van de eiser overnemen in zijn vonnis. Dit heet verstek verlenen.

Stap 3: vonnis

In het vonnis beschrijft de rechter hoe hij het conflict zou willen oplossen. De rechter beslist ook wie de kosten van de procedure moet betalen. Bijvoorbeeld het griffierecht en de kosten van de deurwaarder. Partijen moeten zich aan het vonnis van de rechter houden. De deurwaarder kan beslag leggen op een bankrekening of een huis ontruimen. Soms legt de rechter een dwangsom op. Dat is om ervoor te zorgen dat de verliezer zich aan de uitspraak houdt. Doet hij dat niet, dan moet hij de dwangsom betalen. 

 Stap 4: in hoger beroep

Als u het niet eens bent met de beslissing van de rechter, kunt u meestal in hoger beroep gaan. Dit kan bij het gerechtshof. U vraagt dan aan andere rechters opnieuw naar de zaak te kijken.

Lengte civiele procedure

Een gewone civiele procedure (de bodemprocedure) duurt al gauw een jaar. De precieze duur hangt af van een aantal dingen. Bijvoorbeeld  hoe ingewikkeld de zaak is en het verloop van de procedure. Een getuigenverhoor maakt de procedure bijvoorbeeld langer. Soms wil of kan de eiser niet zolang wachten. Een kort geding kan dan uitkomst bieden.

Kort geding

Een kort geding is een versnelde civiele procedure voor spoedeisende zaken, waarbij de eiser niet lang kan wachten. Bij een kort geding volgt de uitspraak meestal na 2 weken, maar als het moet nog dezelfde dag. Omdat de procedure zo snel verloopt, kan de rechter zich niet in alle details van de zaak verdiepen. Zijn uitspraak is daarom niet definitief, maar voorlopig. In een latere procedure kan de zaak vervolgens tot de bodem worden uitgezocht. Maar meestal leggen beide partijen zich neer bij de uitspraak in kort geding.

Vereenvoudiging civiele procedure

Het kabinet-Rutte-Asscher wil het civiele proces vereenvoudigen en digitaliseren. Hiervoor wordt de komende jaren een aantal wijzigingen doorgevoerd.


Informatie over dit hoofdstuk
Datum laatste aanpassing: 2015-07-22 13:26:29
Licentie: CC0 1.0 Universal
Taal: nl-NL

Meer over dit onderwerp
Wanneer heb ik recht op gesubsidieerde rechtsbijstand?
Wat is een bijzondere curator?
Hoe kan ik een klacht indienen over mijn notaris?
Hoe kan ik een klacht indienen over een rechtbank of een rechtbankmedewerker?
Hoe verloopt een strafrechtelijke procedure?
Wanneer moet ik griffierecht betalen en hoeveel?
Kan ik als minderjarige zelf naar de rechter stappen?
Kan ik een zitting van de rechtbank bijwonen?
Kan ik gesubsidieerde rechtsbijstand aanvragen als ik jonger ben dan 18 jaar?
Kan ik in een strafzaak in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter?
Wanneer heb ik een notaris nodig en wat zijn de kosten?
Wat gebeurt er als ik moet terechtstaan voor een strafbaar feit?
Hoe werken snelrecht en supersnelrecht?
Wie betaalt de kosten van een rechtszaak?
Ben ik als getuige verplicht een getuigenverklaring af te leggen?
Ben ik verplicht een advocaat te nemen voor mijn rechtszaak?
Bij welke rechter kan ik schadevergoeding eisen van de overheid?
Hoe kan ik een klacht indienen over mijn advocaat?
Wat is bestuursrecht of administratief recht?

Download: HTML | CSV | Excel | JSON